 Określenie
potrzeb
na kapitał obrotowy
Najbardziej optymalna jest sytuacja, gdy kapitał, który
posiadasz w pełni zabezpiecza kapitał potrzebny do realizacji
zamierzenia. Masz wówczas do czynienia z sytuacją wysokiej
szansy i bardzo dużych możliwości zrealizowania przedsięwzięcia przy
relatywnie niskich kosztach, nie ponosisz, bowiem kosztów
prowizji, opłat i odsetek od kredytów.
Jest to jednak sytuacja, która nie zawsze jest możliwa, a
poza
tym, aby dynamicznie rozwijać firmę trzeba często, w sposób
bardzo racjonalny, korzystać ze źródeł zewnętrznych.
Pamiętaj
jednak, że korzystanie ze źródeł zewnętrznych wymusza ocenę
płynności finansowej, czyli zdolności do terminowego regulowania
zobowiązań. Ocena ta powinna być wykonana przez Ciebie jeszcze przed
złożeniem wniosku o kredyt w banku.
Na początek poznaj wskaźnik gearingu (G), który
porównuje
kapitał potrzebny do kapitału własnego lub inaczej do kapitału
posiadanego.
Wskaźnik G powinien zmierzać do jedności. Rosną wówczas
możliwości realizacji przedsięwzięcia i obniżają się jego koszty np.
mniejsze odsetki od kredytu.
Płynność finansowa
Pojęcie płynności finansowej związane jest z działalnością
różnych podmiotów gospodarczych.
Szczególne znaczenie ma ona w działalności bankowej.
Płynność
finansową rynku pieniężnego obrazuje wysokość rezerw obowiązkowych,
których część banki komercyjne muszą deponować w banku
centralnym (NBP). Płynność finansowa danej gospodarki określana jest
zwykle wielkością środków gotówkowych i
krótkoterminowych płynnych zasobów
oszczędnościowych,
czyli sumą wszystkich depozytów a'vista oraz lokat
krótkoterminowych.
Gdy wskaźnik bieżącej płynności finansowej, który informuje
o
zdolności firmy do regulowania zobowiązań w oparciu o posiadane aktywa
obrotowe, spadnie poniżej 1,5 występuje duże ryzyko utraty przez
przedsiębiorstwo płynności finansowej.
Natomiast, gdy wskaźnik ten znacznie przekracza poziom 2, oznacza to,
że nadmiernie, wręcz zbędnie zaangażowany jest kapitał obrotowy,
który w tym czasie mógłby zostać wykorzystany w
celach
inwestycyjnych i przynosić dodatkowe przychody.
Wskaźnik bieżącej płynności finansowej oblicza się w następujący
sposób:
Wskaźnik
bieżącej płynności = aktywa obrotowe/zobowiązania bieżące
Wskaźnik szybkiej płynności finansowej zwany potocznie "szybkim"
określa zdolność przedsiębiorstwa do spłaty swojego zadłużenia
krótkoterminowego z posiadanych środków i
spodziewanych
wpływów.
Wskaźnik ten jest stosunkiem aktywów łatwo zbywalnych do
zobowiązań bieżących. Wskaźnik płynności "szybki" określa ile razy
aktywami łatwo zbywalnymi można pokryć pasywa bieżące.
Do aktywów łatwo zbywalnych zalicza się gotówkę,
środki
pieniężne na rachunkach bankowych, krótkoterminowe papiery
wartościowe oraz należności, przy czym muszą to być należności
bezsporne. Jeśli wskaźnik ten wynosi 1,0 to uznaje się go za dobry,
zadawalający. Natomiast, gdy wskaźnik ten spada poniżej 1,0 to oznacza,
że przedsiębiorstwo może mieć trudności płatnicze.
Wskaźnik rotacji należności określa liczbę cykli inkasa, czyli spływu
należności od dłużników, przeciętnego stanu należności lub
też
liczbę dni w jakich przeciętnie następuje spłata należności.
Jest to więc wskaźnik obrotu należności.
Wskaźnik obrotu należności jest relacją sprzedaży do przeciętnego stanu
należności.
Określany jest również jako wskaźnik obrotu w dniach,
zbudowany
jako iloczyn należności i liczby dni w badanym okresie podzielonym
przez wartość sprzedaży. Wskaźnik ten powinien wykazywać malejącą,
spadkową tendencję cykli rotacji.
Zapasy jako część kapitału obrotowego
Kapitał obrotowy to składniki majątkowe jednostki gospodarczej
pozostające w stałym obrocie.
Do kapitału obrotowego zalicza się zapasy. Zapasy
materiałów,
produktów, półproduktów,
towarów, czyli
wyrobów gotowych zakupionych do odsprzedaży - stanowią one
bowiem rzeczowe składniki majątku obrotowego.
Zapasy te muszą być dokładnie przeanalizowane z punktu widzenia ich
aktualnej wartości, zbywalności i atrakcyjności. Musisz sam ocenić, czy
nie ma podstaw do przeszacowania ich wartości, bowiem każdy bank będzie
oceniał, tak jak i Ty, czy nie występuje ryzyko zawyżenia wartości
zapasów.
Musisz również ocenić, czy struktura tych zapasów
odpowiada w pełni potrzebom prowadzonej działalności.
Powinieneś również sprawdzić, jaka powinna być wartość
zapasów (materiałów, towarów,
produktów
gotowych). Pomocna w tym będzie wiedza o tym, że planowana wartość
zapasów materiałów może być liczona dla
różnych
horyzontów czasowych. Może być to okres jednego miesiąca tj.
30
dni, kwartału tj. 90 dni, roku tj. 360 dni.
Musisz uwzględnić
również planowane zużycie
materiałów
występujące w różnych okresach (miesiąc, kwartał, rok). Przy
czym duże znaczenie może mieć również sezonowość twojej
działalności. Stąd też lepiej jest szacować planowaną wartość
zapasów materiałów uwzględniając czynnik
sezonowości.
Wówczas należy stosować okresy krótsze niż rok.
Najczęściej stosuje okresy kwartalne lub miesięczne.
Formuła liczenia planowanego zużycia materiałów wiąże się z
planowaną rotacją materiałów w dniach (30 dni, 90 dni, 360
dni).
Przypomnijmy sobie, jak liczymy rotację materiałów. Wskaźnik
rotacji materiałów jest to iloczyn wielkości
zapasów
materiałów oraz liczby dni w okresie (30-tu, 90-ciu, 360-ciu
dni) podzielony przez zużycie materiałów w wybranym okresie.
Wskaźnik ten pokazuje na jak długo, na ile dni posiadane lub planowane
zapasy zabezpieczają ciągłość Twojej produkcji.
Budując plan zapasów musisz wziąć pod uwagę czynnik
zmienności cen w planowanym okresie.
Powinieneś znać zatem rynek materiałów, które
służą Ci do
produkcji i powinieneś wiedzieć, jaki w planowanym okresie wpływ na
poziom wartości zapasów materiałów do produkcji
będą
miały ich ceny.
Powinieneś również zastanowić się, czy utrzymywanie
zapasów na 30-dniowy okres produkcji jest rozwiązaniem
optymalnym.
Wskaźnik rotacji zapasów (wszystkich) określa jak długo
środki
Twojej firmy zamrożone są w zapasach. Wzrost wskaźnika może oznaczać
niedomagania i potrzebę zmian w gospodarce zapasami.
Wzrastający wskaźnik rotacji zapasów może oznaczać
również spadek sprzedaży lub wzrost trudno zbywalnych lub
niezbywalnych zapasów.
Rotacja
zapasów produktów
Ponadto pamiętaj, że wśród zapasów znajdują się
również półprodukty i produkty w toku.
Rotacja zapasów, półproduktów i
produktów w
toku stanowi iloczyn tych zapasów oraz liczby dni w badanym
okresie. Wynik tego iloczynu dzielony jest przez koszty produkcji w
badanym okresie.
W tym miejscu powinieneś ocenić, czy proces produkcji uwzględniając
wprowadzone zmiany organizacyjne, technologiczne itp. mógłby
ulec skróceniu. Pamiętaj jednak, aby nie ucierpiała jakość
półproduktów z powodu wprowadzonych zmian.
Rotacja zapasów produktów stanowi iloczyn zapasu
produktów gotowych oraz liczby dni w badanym okresie (30-tu,
90-ciu, 360-ciu dni). Otrzymany wynik dzielimy przez wartość
sprzedanych produktów wg cen ich nabycia w badanym okresie
(30-tu, 90-ciu, 360-ciu dni).
Wynik ilorazu daje odpowiedź na pytanie, na ile dni sprzedaży pozwala
nam posiadany zapas produktów.
W tym miejscu powinieneś ocenić, czy zabezpieczenie zapasami
produktów gotowych, osiemnastodniowej sprzedaży jest
optymalne z
punktu widzenia prowadzonej przez Ciebie działalności. Przeanalizować
również powinieneś koszty składania zapasów i ich
wpływ
na koszty całkowite wyrobów gotowych.
Sezonowość rotacji
W zależności od rodzaju prowadzonej działalności wpływ na kształtowanie
się wskaźnika rotacji w poszczególnych okresach, mieć będzie
sezonowość sprzedaży.
Przykładem mocno obrazującym wpływ sezonowości na sprzedaż i wskaźnik
rotacji zapasów jest produkcja okularów
przeciwsłonecznych, produkcja orzeźwiających napojów
bezalkoholowych .
Działalność polegająca na produkcji okularów
przeciwsłonecznych
może okresowo wykazywać bardzo wysoki poziom wskaźnika rotacji, co
wcale nie będzie musiało oznaczać złej gospodarki zapasami.
Uwaga!
Osoby prowadzące działalność gospodarczą bez pełnej ewidencji księgowej
mogą, rotację zapasów obliczyć na podstawie formuły: wartość
zapasów dzielona przez koszty ogółem.
Jeżeli występuje obciążenie lub planuje się obciążenie
kosztów
odsetkami od kredytów, wówczas wartość tych
odsetek w
danym okresie odejmujemy od kosztów. Dopiero
wówczas
przez otrzymaną wartość dzielimy wartość zapasów.
Powinieneś również upewnić się, czy zapasy są w
sposób
właściwy zabezpieczone i ubezpieczone oraz czy inna firma nie rości
sobie praw do tych zapasów.
Należności jako część kapitału
obrotowego
Należności, czyli sumy należne (wierzytelności) od innych firm i
osób fizycznych, głównie z tytułu sprzedaży
produktów towarów i usług, a także roszczenia.
Należności powinieneś poddać ocenie, aby dać sobie odpowiedź na pytanie
"czy istnieje ryzyko należności przeterminowanych, takich,
które
trudno będzie odzyskać?".
Należności przeterminowane najczęściej świadczą o złej kondycji Twoich
odbiorców. Ten element powinien znaleźć swoje miejsce w
analizie
przyszłych wyników finansowych.
To, jak kontrahenci wywiązują się ze zobowiązań, możesz sprawdzić
jeszcze przed nawiązaniem relacji handlowych. W tym celu możesz
wykorzystać informacje zgromadzone w biurach informacji gospodarczej.
Powinieneś sprawdzić, czy należności przeterminowane nie koncentrują
się u największego lub największych Twoich odbiorców oraz
czy
dokonałeś odpisów, które uaktualniły wartość
należności.
Sprawdź również, czy wskaźnik rotacji należności wyrażony w
dniach ma w poszczególnych okresach tendencję wzrostową czy
malejącą.
Wskaźnik rotacji należności stanowi iloczyn wartości należności z
tytułu sprzedaży produktów, towarów i usług oraz
liczby
dni w badanym okresie (30-tu, 90-ciu, 350-ciu dni).
Otrzymaną wartość dzielimy przez wartość obrotu w badanym okresie, wraz
z wartością należnego VAT.
Wartość ilorazu informuje o liczbie dni, jakie upływają od momentu
sprzedaży, (wystawienia faktury) a faktycznym spływem
środków z
tytułu dokonanych transakcji w danym okresie.
Z wyniku wskaźnika rotacji należności możesz się dowiedzieć na jak
długo w badanym okresie udzielasz swoim kontrahentom kredytu
kupieckiego.
Pamiętaj, na należności nie tworzy się rezerw, ale dokonuje się
odpisów aktualizujących ich wartość.
Aktualizacja wartości należności polega na ocenie stopnia
prawdopodobieństwa ich zapłaty i dokonanie odpisu aktualizującego
wartość.
Wysoki wskaźnik może oznaczać mocną pozycję na rynku, ale
również może świadczyć o kłopotach w spłacie bieżących
zobowiązań.
Ważną pozycję w analizie potrzeb na kapitał obrotowy zajmują:
Rozliczenia międzyokresowe czynne, które obejmują aktywa z
tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz inne długoterminowe lub
krótkoterminowe rozliczenia pieniężne. Należy upewnić się,
że
nie stanowią one kosztów bieżących.
Zobowiązania
Zobowiązania krótkoterminowe (z wyłączeniem
kredytów,
pożyczek, papierów wartościowych) lub inaczej zobowiązania
bieżące, obejmują zobowiązania z tytułu dostaw towarów i
usług,
zaliczki na otrzymane dostawy, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz
inne.
Zobowiązania bieżące są podstawowym źródłem finansowania
majątku
obrotowego. Należy jednak ocenić strukturę zobowiązań z punktu widzenia
przedmiotowego, podmiotowego i terminów. Im wyższy poziom
prawidłowych zobowiązań tym silniejsza jest pozycja firmy. Natomiast
utrzymywanie się wydłużonych terminów płatności zobowiązań
bądź
brak ich uregulowania przez dłuższy czas mogą świadczyć o problemach
firmy. Sprawdź zatem, czy wskaźnik rotacji zobowiązań wykazuje
tendencję malejącą czy rosnącą.
Wskaźnik rotacji zobowiązań to iloczyn Twoich wszystkich zobowiązań z
tytułu zakupionych materiałów,
półproduktów,
towarów i usług tj. dostaw i usług oraz liczby dni w okresie
(30-tu, 90-ciu, 360-ciu dni).
Uzyskana wartość jest dzielona przez wartość zakupów
materiałów, energii, usług obcych oraz naliczonym VAT w
badanym
okresie.
Uwaga!
Osoby prowadzące działalność gospodarczą bez pełnej księgowości mogą
rotację zobowiązań krótkoterminowych obliczyć wg formuły, w
której wartość zobowiązań krótkoterminowych bez
wartości
kredytów dzieli się przez koszty ogółem w danym
okresie.
Jeśli występuje obciążenie odsetkami od kredytów to
wówczas, koszty ogółem pomniejszamy o wartość
tych
odsetek przypadających w danym okresie.
Do majątku obrotowego zaliczamy również: papiery wartościowe
przeznaczone do obrotu (akcje, obligacje i inne zakupione w celu ich
sprzedaży w okresie krótszym niż 12-cie miesięcy, a także
środki
pieniężne tj. środki będące na rachunkach bankowych (na rachunku
bieżącym i innych złotowych, walutowych), znajdująca się w kasie firmy
gotówka oraz posiadane weksle i czeki wystawione na Twoją
firmę.
Aby właściwie odczytać informacje zawarte w bilansie, niezbędna jest
znajomość zasad rachunkowości oraz wyceny aktywów i
pasywów bilansu.
Uproszczony schemat bilansu przedstawiamy na ilustracji.
|
Umowa kredytowa
Zawartość umowy kredytowej obejmuje:
Datę i miejsce jej zawarcia. Wskazanie miejsca zawarcia umowy,
które określa jakiego państwa prawo stosuje się do
zobowiązań z
tytułu jej zawarcia. Również data zawarcia...
Spłata
kredytu
Karencja
Umowy kredytowe przewidują...
Określenie
potrzeb na kapitał obrotowy
Najbardziej optymalna jest sytuacja, gdy kapitał, który
posiadasz w pełni zabezpiecza kapitał potrzebny do realizacji
zamierzenia. Masz wówczas do czynienia z sytuacją...
Model
zapotrzebowania na kapitał obrotowy
Źródła finansowania
Znając pozycje występujące w bilansie możemy zbudować model
zapotrzebowania na kapitał obrotowy dzieląc tę pracę...
Kredyt w rachunku
bieżącym
Kredyt w rachunku bieżącym
(kredyt w konto-korento)
Musisz pamiętać, że przepisy ustawy o swobodzie działalności
gospodarczej nakładają na przedsiębiorców obowiązek
Inne rodzaje
kredytów
Kredyt kasowy znany jako
overdraft
Na bardzo podobnych zasadach jak otwarty kredyt w rachunku bieżącym
funkcjonuje tzw. "overdraft"...
Kredyty
walutowe - rewolwingowe
Kredyty obrotowe walutowe
W katalogu dostępnych w bankach kredytów wspierających
bieżącą
działalność gospodarczą można spotkać również kredyty
obrotowe
walutowe...
Kredyt walutowy obrotowy
Kredyt walutowy obrotowy
Kredyt ten udzielany jest, tak jak w przypadku kredytu obrotowego
złotowego, na określony cel, po spełnieniu przez kredytobiorcę
wymagań...
Faktoring
Pojęcie faktoringu
Wśród innych niż klasyczny kredyt form finansowego
wspierania
bieżącej działalności jest faktoring. Faktoring pojawił się...
Dyskonto weksli
Dyskonto weksli
W celu przyspieszenia przepływu środków w obrocie
gospodarczym z
tytułu zrealizowanych transakcji handlowych stosuje się
również
operacje...
|
