 Dyskonto weksli
Dyskonto weksli
W celu przyspieszenia przepływu środków w obrocie
gospodarczym z
tytułu zrealizowanych transakcji handlowych stosuje się
również
operacje dyskonta weksli.
Nazwa pochodzi od niemieckiego słowa "der Wechsel" i oznacza "wymianę".
Chodzi tu o wymianę dokumentu, z którym związane jest
określone
uprawnienie na kwotę pieniężną uwidocznioną na dokumencie. Weksel jest
dokumentem o dokładnie określonej przez prawo formie, zobowiązującym
wystawcę lub wskazaną przez niego osobę do bezwarunkowego zapłacenia
określonej sumy pieniężnej w oznaczonym terminie.
Prawo wekslowe określa, że dokument ten powinien zawierać:
* nazwę weksel
* polecenie lub przyrzeczenie (zależnie
od rodzaju weksla) bezwarunkowej zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej,
* oznaczenie osoby, która ma
zapłacić (trasat)
* termin i miejsce płatności
* nazwisko osoby, na rzecz
której lub zlecenie zapłata powinna być dokonana
* datę i miejsce wystawienia weksla
* podpis wystawcy
Używane są dwie zasadnicze formy weksla: weksel własny i weksel
trasowany.
Weksel własny
Weksel własny określany jest jako weksel sola, prosty lub suchy, jest
przyrzeczeniem zapłaty przez wystawcę weksla podanej w nim kwoty
pieniężnej na rzecz remitenta, czyli osoby wskazanej na wekslu,
której kwota ta ma być wypłacona.
Weksel
trasowany
Weksel trasowany (zwany również wekslem ciągnionym lub
tratą)
jest poleceniem wydanym przez wystawcę (trasanta) osobie trzeciej
(trasatowi) wypłacenia przez nią sumy weksla osobie wskazanej na wekslu
(remitentowi) lub na jej zlecenie, w oznaczonym terminie. W wekslu
trasowanym mamy do czynienia z trzema osobami i wystawcą weksla
trasowanego nazywanego trasantem, osoba która ma zapłacić
sumę
podaną na wekslu, czyli trasatem oraz remitentem, któremu ta
suma ma być wypłacona.
Weksel trasowany należy przedstawić trasatowi do przyjęcia, czyli
akceptacji i dopiero po tym przyjęciu weksel nabiera mocy. Sam podpis
trasata na przedniej stronie weksla oznacza jego przyjęcie. Z
wystawieniem weksla łączy się obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej,
pobieranej najczęściej w formie opłaty za urzędowy blankiet wekslowy,
co uwidocznione jest wyraźnie na wekslach.
Opłata ta wynosi 1‰ (jeden promil) od sumy wekslowej. Jeżeli
weksel wystawiony jest na kartce papieru, wtedy opłatę uiszcza się w
znaczkach skarbowych.
Poręczenie wekslowe
W celu lepszego zabezpieczenia zapłaty weksla stosowane jest
poręczenie, które nazwane jest awalem wekslowym, a osoba
udzielająca poręczenia - awalistą. Poręczenie oznacza się wyrazem
"poręczam" albo "per aval" lub innym równoznacznym i
podpisem
awalisty.
Sam podpis na przedniej stronie weksla uważa się za poręczenie z
wyjątkiem podpisu wystawcy i trasata.
Poręczenie powinno wskazywać za kogo je dano, jeżeli zaś tego nie
oznaczono, uważa się, że udzielono je za wystawcę. Najbardziej cenione
są awale udzielane przez znane banki i instytucje finansowe.
Przeniesienie
własności weksla przez indos
Jeśli posiadacz weksla zamierza zapłacić wekslem swoje zobowiązanie,
musi przenieść prawa własności weksla na osobę, której płaci
wekslem. To przeniesienie własności weksla nazywa się indosem, osoba
przenosząca swoje prawa z weksla na inną osobę jest indosantem (albo
żyrantem). Osoba, na rzecz której przeniesiono prawa z
weksla,
to indosariusz.
Posiadacz weksla może sprzedać weksel bankowi i uzyskać sumę wekslową
przez dyskonto weksla, co oznacza przyjęcie przez bank weksla i
wypłacenie sumy wekslowej pomniejszonej o kwotę odsetek przypadającą od
sumy wekslowej, od chwili nabycia weksla przez bank do terminu
płatności oraz o prowizję bankową.
Wysokość odsetek określa stopa dyskontowa.
Banki posiadające weksle przez siebie zdyskontowane mogą sprzedać je,
czyli przedłożyć do ponownego dyskonta, bankowi centralnemu (NBP). To
powtórne dyskontowanie weksli przez banki nazywa się
redyskontem.
Stopa redyskontowa jest ustalana zwykle na niższym poziomie niż stopa
dyskontowa, co pozwala bankom na osiąganiu zysku nawet w redyskoncie.
Redyskonto weksla przez NBP
Wymogi jakie muszą spełniać weksle przyjmowane do redyskonta określa
uchwała Nr 2/98 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z 27 lutego 1998 r.
w sprawie rodzajów weksli przyjmowanych przez Narodowy Bank
Polski do redyskonta oraz zasad i trybu ich redyskonta (Dziennik
Urzędowy NBP Nr 3, poz. 5).
Dyskonto weksla następuje w wyniku zakupu weksla przed terminem
płatności tego weksla (przed terminem wykupu weksla). Za
przeprowadzenie transakcji zmiany weksla na gotówkę bank
pobiera
odsetki dyskontowe, które nalicza za czas od daty
zdyskontowania
weksla do terminu jego płatności.
Bank pobierając odsetki dyskontowe i ewentualną prowizję przyjmuje
ryzyko niewykupienia weksla w terminie przez wystawcę weksla (trasanta)
lub trasata tj. osobę, która została wskazana jako osoba,
która ma zapłacić sumę podaną na wekslu.
Warunki
dokonania weksla
Aby transakcja dyskonta weksla mogła dojść do skutku muszą być
spełnione warunki zawarte w przepisach prawa wekslowego.
Na wekslu musi być umieszczona klauzula indosu, weksel ten musi być
podpisany i wręczony bankowi, na który przenosi się prawa z
weksla.
Klauzula indosu zawiera krótką formułę "Ustępuję" lub
"ustępujemy na zlecenie banku...".
Wykonanie tych czynności powoduje, że na bank przenoszone są wszystkie
prawa z weksla i tym samym następuje zmiana osoby uprawnionej z weksla.
W transakcji bankowego dyskonta weksla występują najczęściej:
* podawca weksla tj. osoba,
która przenosi prawa z weksla, zwana także dyskonterem,
* dłużnik wekslowy
* bank, który nabywa weksel.
Bank ten określony jest jako bank dyskontujący.
Warunki
dokonania weksla - przykład
Firma X sprzedała po raz kolejny lampki choinkowe firmie Y.
Firma X wystawiła fakturę VAT na kwotę 20.000 PLN słownie: dwadzieścia
tysięcy PLN.
Termin płatności został określony na 90 dni od daty wystawienia faktury.
Firma Y wystawiła weksel własny na kwotę 20.000 PLN słownie:
dwadzieścia tysięcy PLN ze wskazaniem firmy X (remitenta),
której to za 90 dni ma być wypłacona powyższa kwota.
Weksel ten został również opłacony przez firmę Y znaczkami
opłaty skarbowej w wysokości 20,00 PLN.
Tym samym firma Y stała się dłużnikiem wekslowym.
Firma X po 14-tu dniach oceniając swoje potrzeby stwierdziła, że w celu
zabezpieczenia płynności finansowej wystąpi z wnioskiem do banku o
dyskonto posiadanego weksla.
Po akceptacji wniosku przez bank firma X umieszcza klauzulę indosu
"Ustępuję na zlecenie banku" oraz klauzulę "bez regresu".
W ciągu 7 dni od złożenia wniosku bank przyjmuje weksel i jednocześnie
przejmuje wszelkie prawa z niego wynikające.
Bank wypłaca, przekazuje, na rachunek bieżący firmie X kwotę z weksla
pomniejszoną o odsetki dyskontowe, które oblicza za 69 dni.
Bank przed terminem upływu 90 dni od daty wystawienia weksla uprzedza
dłużnika wekslowego, iż w pierwszym dniu zapłaty tj. w dniu płatności
weksla przedstawi go do zapłaty.
Powyższy przykład obrazuje dokonanie dyskonta w formie doraźnej. Bank
bowiem dokonał jednorazowej transakcji nabycia jednego weksla. Może się
zdarzyć, że bank jednorazowo zdyskontuje kilka weksli co i tak nie
zmieni doraźnego charakteru takiej transakcji.
Przykład ten nie zawiera możliwego regresu do podawcy weksla, choć
najczęściej banki w dyskoncie weksli krajowych stosują takie
rozwiązanie.
Dyskonto z
prawem regresu
Dyskonto z prawem regresu do dyskontera (podawcy weksla) jest to
dyskonto, w którym bank dyskontujący w przypadku
niezapłacenia
za weksel przez wystawcę weksla uzyskuje prawo do żądania zapłaty sumy
wekslowej od podawcy.
W podanym przykładzie bank dyskontujący dopuszcza, aby podawca
(dyskonter) wyłączył swoją odpowiedzialność za zapłatę z weksla przez
umieszczenie w treści indosu "bez odpowiedzialności" lub "bez regresu",
lub też innej treści równoznacznej z wymienionymi.
Dyskonto bez regresu powoduje, że bank dyskontujący przejmuje ryzyko
wypłacalności wystawcy weksla.
Bankowe dyskonto weksla stosowane jest, gdy bank ma do czynienia z
budzącymi zaufanie, solidnymi płatnikami. Weksel podpisany jest przez
wystawcę weksla dot. weksla własnego.
W przypadku weksla trasowanego podpisy muszą być złożone
zarówno przez wystawcę jak i akceptanta.
Wymogi do
weksli dyskontowanych
Weksel zawsze musi być podpisany w taki sposób, aby nie
budził
wątpliwości, co do tego, kto złożył podpis i tym samym umożliwiał
jednoznaczną identyfikację osoby lub osób, które
go
podpisały.
Często banki wymagają, aby weksel składany do dyskonta zawierał co
najmniej jeden indos, który stanowi potwierdzenie, że weksel
istotnie pochodzi z obrotu gospodarczego.
Weksle przyjmowane do dyskonta przez bank nie mogą budzić wątpliwości
co do ich autentyczności i prawdziwości, a osoba lub osoby składające
weksle do dyskonta posiadają prawo do ubiegania się o ich dyskontowanie.
Na wekslu musi być określony termin płatności w oznaczonym dniu,
natomiast nie może być zawarta klauzula ograniczająca prawo indosowania.
Banki dokonują płatności za zdyskontowane weksle najczęściej w
oddziałach, w których główni dłużnicy wekslowi
mają swoje
rachunki bieżące.
Zasady dyskonta bankowego
Dyskonto weksla, jak pokazuje wcześniej podany przykład może, mieć
formę doraźnej transakcji, ale również może odbywać się w
oparciu o umowę linii dyskontowej.
Umowa o linii dyskontowej określa limit, do wysokości
którego
bank przyjmuje od dyskontera weksle spełniające warunki określone w
umowie. Umowa ta określa również termin do
którego bank
przyjmować będzie weksle do dyskonta.
Bank, będąc posiadaczem weksla płatnego, w określonym na wekslu
terminie przedstawia dłużnikowi wekslowemu weksel do zapłaty w
pierwszym dniu płatności lub gdy dzień ten jest dniem wolnym od pracy w
najbliższym, pierwszym dniu roboczym (termin wymagalności).
Możliwe jest również, że bank przedstawi weksel do zapłaty w
ciągu dwóch następnych dni roboczych.
Weksel musi być przedstawiony do zapłaty w siedzibie domicylianta.
Bank, który zdyskontował weksel płatny w oddziale tego
banku,
obciąża rachunek głównego dłużnika kwotą weksla i
niezwłocznie
zwraca wystawcy weksla własnego lub akceptantowi weksla trasowanego
zapłacony weksel z pokwitowaniem zapłaty.
Koszty dyskonta weksli obejmują prowizję za rozpatrzenie wniosku o
zdyskontowanie weksla oraz odsetki dyskontowe za okres dyskonta,
które pobierane są od kwoty wymienionej na wekslu.
Wysokość tych odsetek jest większa im dłuższy jest okres dyskontowy.
|
Umowa kredytowa
Zawartość umowy kredytowej obejmuje:
Datę i miejsce jej zawarcia. Wskazanie miejsca zawarcia umowy,
które określa jakiego państwa prawo stosuje się do
zobowiązań z
tytułu jej zawarcia. Również data zawarcia...
Spłata
kredytu
Karencja
Umowy kredytowe przewidują...
Określenie
potrzeb na kapitał obrotowy
Najbardziej optymalna jest sytuacja, gdy kapitał, który
posiadasz w pełni zabezpiecza kapitał potrzebny do realizacji
zamierzenia. Masz wówczas do czynienia z sytuacją...
Model
zapotrzebowania na kapitał obrotowy
Źródła finansowania
Znając pozycje występujące w bilansie możemy zbudować model
zapotrzebowania na kapitał obrotowy dzieląc tę pracę...
Kredyt w rachunku
bieżącym
Kredyt w rachunku bieżącym
(kredyt w konto-korento)
Musisz pamiętać, że przepisy ustawy o swobodzie działalności
gospodarczej nakładają na przedsiębiorców obowiązek
Inne rodzaje
kredytów
Kredyt kasowy znany jako
overdraft
Na bardzo podobnych zasadach jak otwarty kredyt w rachunku bieżącym
funkcjonuje tzw. "overdraft"...
Kredyty
walutowe - rewolwingowe
Kredyty obrotowe walutowe
W katalogu dostępnych w bankach kredytów wspierających
bieżącą
działalność gospodarczą można spotkać również kredyty
obrotowe
walutowe...
Kredyt walutowy obrotowy
Kredyt walutowy obrotowy
Kredyt ten udzielany jest, tak jak w przypadku kredytu obrotowego
złotowego, na określony cel, po spełnieniu przez kredytobiorcę
wymagań...
Faktoring
Pojęcie faktoringu
Wśród innych niż klasyczny kredyt form finansowego
wspierania
bieżącej działalności jest faktoring. Faktoring pojawił się...
Dyskonto weksli
Dyskonto weksli
W celu przyspieszenia przepływu środków w obrocie
gospodarczym z
tytułu zrealizowanych transakcji handlowych stosuje się
również
operacje...
|
